Part One

 

Khái niệm #1 - nhạc như một sinh ngữ


Để bắt đầu với, nhạc là một sinh ngữ. Lấy đoạn này làm thí dụ. Nó được làm thành câu bởi một số tiếng, gồm một nhóm chữ. Chữ được lấy từ mẫu tự  alphabet.

Nhạc cũng có alphabet, nhưng chúng ta gọi là thang âm(scales) Mỗi nốt giống như một chữ. Ta đặt những nốt  của thang âm(scales) lại với nhau làm thành hợp âm (chords), rồi ta đặt nhiều hợp âm(chords) lại làm thành mệnh đề(phrases)...tức là musiccal sentences. Một khi bạn biết cách làm thế nào để tạo ra một đọan nhạc (musical sentences) nghe hay là bạn đă thành công trên bước đường viết nhạc của bạn.

Vậy th́ hợp âm(chords) là ngữ vựng của bạn. Bạn cần biết hợp âm. Nhưng chỉ biết có hợp âm(chords) thôi th́ chưa đủ. Đó tựa như biết nói từng tiếng một nhưng không biết nói đủ câu. Bạn cần phải biết các hợp âm luân chuyển và tiếp cận (flow from one to another) với nhau như thế nào.

        Khái niệm #2 -  Major Scale (Thang âm chính)

Có nhiều scales (thang âm), nhưng có một thang âm mà mọi người cần biết. Nó được gọi là  Major Scales (Thang Âm Chính). Hầu hết mọi người bắt đầu từ đây."

 (Major Scale)Thang âm chính có một âm thanh riêng biệt. Bạn đă nghe âm thanh này nhiều lần, Và bạn có lẽ cũng đă hát nó. Bạn đă bao giờ nghe ai hát "Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si, Do?" Đúng nó. Đó là major scale (thang âm chính)

 Kế đến chúng giản dị hóa chúng, thay v́ "Do, Re, Mi, Fa, So, La, Ti, Do," Ta dùng "1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 1." Giống âm thanh, duy chỉ khác bây giờ là số, thay v́ là tên.

 

Intersection #1

 Tới đây, bạn có thể nghĩ chúng ta nên học thêm nhiều về Scales, và một ngày nào đó tôi nghĩ bạn có thể. Nhưng giờ đây ta cần giữ đúng mục đích của chúng ta là t́m hiểu những hợp âm ta cần, và thử xem chúng tiến thoái ra sao. Vậy ta hăy tiếp tục..... 

Điều có thể làm bạn ngạc nhiên, nhưng là điều có thể xẩy ra  là ta có thể viết được một bài hát rất hay dù không biết nhiều scales. Khi bạn chơi môt chord, bạn có thể ngân nga vài nốt dường như vừa vặn đúng.Cách thức vửa chơi đàn vừa hát này trong khi t́m kiếm một giai điệu mạnh tự động. bạn nghe được vocal line trong đầu bạn, hoạc bạn  thí nghiệm tới khi khám phá ra điều bạn thích.Phần thích thú của  viết nhạc là phương cách t́m kiếm này. 

Nhưng khi bạn có thể tiến hành thuận lợi t́m kiếm giai điệu, nó khó hơn chords. Nó sẽ dễ dàng hơn nhiều nếu bạn sẵn có chúng thật nhiều. 

 

Khái niệm #3 - Số La Mă 

Dẫu ta lướt qua scales, điều quan trọng ta nên nhớ. Những nốt nằm trong một scale có thể được đánh số từ 1 đến 7. Đúng thế.

Kế tới tôi xin được giới thiệu một khái niệm mới. Mỗi nốt trong scale có thể được coi như khởi diểm, hoạc căn ( root), cho một hợp âm (chord), làm thành bởi vài hợp âm, mà nốt 1 dùng làm khởi điểm. Bây giờ bạn hăy khoan thắc mắc những nốt kia từ đâu mà đến.Chỉ cần nhớ, có một nốt được gọi là 1, và có hợp âm  căn cứ trên nốt 1 .

Hợp âm này dựa theo nốt 1được gọi là "một hợp âm" (one chord), và ta dùng số La Mă one (I) khi ta đề cập hợp âm này. V́ thế nếu ta muốn nói về chỉ một nốt ta sẽ dùng "1," Nhưng như ta muốn nói về hợp âm, ta viết "I" Hiểu chứ?...Nên "1" nghĩa là one. "I" nghĩa là chord, nó được thiết lập dựa trên nốt số 1.

Vậy tương quan giữa nốt và hợp âm trong một scale sẽ là:
Có một nốt "2" và có một chord "ii."
Có một nốt "3" và có một chord "iii."
Có một nốt "4" và có một chord "IV."
Có một nốt  "5" và có một chord "V."
Có một nốt  "6" và có một chord "vi."

Cũng có nốt "7", Nhưng chord thiết lập dựa theo nốt "7" th́ hơi phức tạp để hiểu, vi vậy ta tạm thời khoan bàn tới. Bạn vẫn có thể dùng nốt "7" khi hát hát, và nốt "7" có thể thấy trong chords, nhưng chord dùng nốt "7" như là khởi điểm th́ không đến lúc này.

Bạn thấy ǵ không? Một vài số La Mă được viết hoa -I, IV , và V, trong khi các số khác dùng chữ thường -ii, ii, và vi . Việc làm này có chủ ư hẳn hoi. Những chords viết hoa có âm thanh tiêu biểu mà người ta mô tả nó mang âm sắc vui tươi, trong sáng. Trong lư thuyết âm nhạc ta gọi chúng "Major chords."  Những chords viết bằng chữ thường có âm thanh  nghe u-tối, buồn. Ta gọi chúng là "minor chords" (hợp âm thứ).

Tóm Lược

Chúng ta đă bắt đầu với mục đích của chúng ta: t́m hiểu về hợp âm(chords) và cách chúng luân chuyển thế nào. Ta cũng đă bàn thảo âm nhạc cũng tựa như sinh ngữ, có câu chuyện, cú pháp, ngữ vựng và mẫu tự. Nhưng chúng ta gọi chúng là bài hát (song), đoạn nhạc (musical phrases), hợp âm (chords), và nốt nhạc. Những nốt nhạc đến từ scales (thang âm). Scales (thang âm) tương tự như alphabet.

Mặc dù rất hữu ích học về scales, chúng ta tạm ngưng tại chỗ này nhảy thẳng sang hợp âm và t́m hiểu chúng luân chuyển và tiếp cận với nhau như thế nào. Phần đông những người mới viết nhạc có thể ngâm nga hoạc hát một giai điệu không biết nhiều về scales. Nhưng thật khó để viết nhạc khi bạn vẫn chưa có một sự hiểu biết về chords.

Chúng ta đă quan sát một yếu tố quan trọng liên hệ đến major scales: Nó có 7 nốt. Ta đánh số chúng từ một đến bảy. Và chú ư thêm rằng ... mỗi nốt của bảy nốt này có thể vận hành như một khởi điểm, hoạc căn (root) cho một chord. Thí dụ, hợp âm thiết lập dựa theo nốt 1 th́ được gọi là "I."

Bỏ sang bên nốt thiết lập dựa trên nốt bảy, ta c̣n lại sáu chords, chúng được mang kư hiệu I, ii, iii, IV, V, và vi. Kư hiệu I, IV, và V chords là "major chords", và những kư hiệu  ii, iii. and vi chords là "minor chords."

Ôn lại trang này thường luôn khi cần cho tới khi tài liệu được tŕnh bầy nơi đây bắt đầu thẩm thấu tự nhiên. Khi bạn cảm thấy thích thú về những điều bạn đă học nơi phần này thi bạn sẵn sàng xem tếp đến Part 2. Chúc bạn t́m thấy hứng thú.

                        

 

 

 

setstats 1